Θέματα Συμβουλευτικής & Ψυχοθεραπείας

  "Θα ήθελα να ξεκινήσω με μερικές πολύ απλές ιδέες, τις οποίες, όπως συμβαίνει πάντοτε, είναι δύσκολο να τις συλλάβουμε, ακριβώς επειδή είναι τόσο απλές" "Τι είναι όμως οργανισμός; Αποκαλούμε οργανισμό κάθε ζωντανό πλάσμα: κάθε ζωντανό πλάσμα που έχει όργανα, που διαθέτει μια εσωτερική οργάνωση και που είναι αυτορρυθμιζόμενο. Ένας οργανισμός δεν είναι βέβαια ανεξάρτητος από το περιβάλλον του. Κάθε οργανισμός χρειάζεται κάποιο περιβάλλον για να ανταλλάσσει ουσιώδη στοιχεία. Χρειαζόμαστε το φυσικό περιβάλλον για να ανταλλάσουμε αέρα, φαγητό κτλ.. Χρειαζόμαστε το κοινωνικό περιβάλλον για να ανταλλάσουμε φιλία, αγάπη θυμό. Αλλά μέσα σε κάθε οργανισμό υπάρχει ένα σύστημα απίστευτης πολυπλοκότητας. 

του Παναγιώτη Καλομοιράκη Στη συμβουλευτική και την ψυχοθεραπεία υπάρχουν πολλές θεωρίες που η κάθε μία προσεγγίζει τον άνθρωπο και τον ψυχισμό του από μία διαφορετική οπτική. Αυτό συνίσταται κυρίως είτε γιατί αντανακλούνται οι εναλλακτικές πτυχές του ανθρώπου, είτε γιατί είναι διαφορετικές οι βασικές φιλοσοφικές αντιλήψεις για τη φύση του ανθρώπου. Τρεις είναι οι κυρίαρχες θεωρίες, οι ψυχοδυναμικές, οι γνωσιο- συμπεριφοριστικές και οι ανθρωπιστικές (McLeod, 2009).

του Παναγιώτη Καλομοιράκη          H ψυχαναλυτική θεωρία του Freud αποτέλεσε εφαλτήριο για τη δημιουργία πλήθους ψυχοδυναμικών θεωριών. Η άνθιση αυτών χρονολογείται κυρίως μετά τον θάνατο του Freud, καθώς ο ίδιος αντιστεκόταν στην παραποίηση των θεωριών του (McLeod, 2009). Ωστόσο, μερικοί από τους ψυχοδυναμικούς θεωρητικούς λόγω των θεωρητικών διαφωνιών τους με τον Freud αποσχίστηκαν νωρίς από την παραδοσιακή ψυχανάλυση (Bourdin, 2005). Οι πιο γνωστοί από αυτούς είναι ο Alfred Adler, ο Carl Jung και ο Wilhelm Reich (McLeod, 2009).

του Παναγιώτη Καλομοιράκη Μερικά ιστορικά στοιχεία Μέχρι τα μέσα του εικοστού αιώνα περίπου, η ψυχοθεραπεία αντλούσε τις μεθόδους της από τις θεωρίες των ψυχοδυναμικών και συμπεριφοριστικών σχολών. Στις 11 Δεκεμβρίου του 1940 , ο Carl Ransom Rogers, σε εισήγησή του στο Πανεπιστήμιο της Minnesota, παρουσίασε μια διαφορετική προσέγγιση, τη «μη κατευθυντική» συμβουλευτική (Μπρούζος, 2004). Σε αυτή τη θεραπεία « το άτομο και όχι το πρόβλημα, βρίσκεται στο επίκεντρο. Ο στόχος δεν είναι να λύθει ένα συγκεκριμένο πρόβλημα αλλά να βοηθηθεί το άτομο να αναπτυχθεί, έτσι ώστε να μπορεί να αντιμετωπίσει το τωρινό πρόβλημα και τα μελλοντικά προβλήματα με έναν πιο ολοκληρωμένο τρόπο» (Rogers, 1942, σ.28). Από τότε, η εξέλιξη της «μη κατευθυντικής» συμβουλευτικής είναι αδιάλειπτη. Σήμερα απαντάται ως «προσωποκεντρική» προσέγγιση. 

του Παναγιώτη Καλομοιράκη                                                                                                 1. Μορφή και Φόντο       Οι έννοιες "μορφή" και "φόντο" προέρχονται από  τη σχολή  ψυχολογίας Gestalt (O'Leary, 1995).   Ο άνθρωπος συγκροτεί τις καταστάσεις σε εννοιολογικά σύνολα για να μπορέσει να τις κατανοήσει και να τους αποδώσει νόημα (Perls, 1989) . Η μορφή και το φόντο είναι ο βιωματικός τρόπος οργάνωσης του αντιληπτικού πεδίου του ανθρώπου, δηλαδή του συνόλου του οργανισμού και του περιβάλλοντος   (βλ. Latner, 2007 · Αρχοντάκη & Φιλίππου, 2010) . Η μορφή είναι το στοιχείο που έχει τον «κεντρικό, σημαντικό, εστιακό» χαρακτήρα την παρούσα στιγμή, ενώ το φόντο περιλαμβ...

του Παναγιώτη Καλομοιράκη Το σύνηθες ψυχαναλυτικό μοντέλο που ακολουθείται από τους οικογενειακούς θεραπευτές είναι των αντικειμενοτρόπων σχέσεων. Σύμφωνα με τη θεωρία των αντικειμενοτρόπων σχέσεων, όπως τη περιγράφει ο Γιωσαφάτ (2008),  η κύρια ανάγκη του ανθρώπου είναι η σύναψη ικανοποιητικών διαπροσωπικών σχέσεων.

του Παναγιώτη Καλομοιράκη Η ανθρωπιστική ψυχολογία καθιερώνεται λίγο μετά τα μέσα του εικοστού αιώνα ως η «Τρίτη Δύναμη» στο χώρο της ψυχολογίας, ακολουθώντας  την ψυχαναλυτική και συμπεριφοριστική προσέγγιση (Schultz & Schultz, 2009). Ο όρος «ανθρωπιστική» επινοήθηκε από τον Abraham Maslow για να περιγράψει «μια θέση που εστιάζει στις δημιουργικές δυνατότητες που ενυπάρχουν στους ανθρώπους, και που αναζητά τρόπους για να τους βοηθήσει να συνειδητοποιήσουν υψηλότερους και το πιο                                                         σημαντικούς στόχους»

                            Δ ιδάγματα 1.   Μακροπρόθεσμα, δεν βοηθά να ενεργώ σαν να είμαι κάτι που δεν είμαι στην πραγματικότητα Μου φαίνεται ότι από τα περισσότερα λάθη που κάνω στις προσωπικές σχέσεις, ως επί το πλείστον σε αυτές που δεν καταφέρνω να βοηθήσω άλλα άτομα, οφείλονται στο γεγονός ότι, για κάποιο αμυντικό λόγο, έχω λειτουργήσει επιφανειακά, ενώ στην πραγματικότητα τα συναισθήματά μου τρέχουν σε αντίθετη κατεύθυνση.

του Παναγιώτη Καλομοιράκη Η ΓΣΘ ορίζεται ως «το σύνολο των θεραπευτικών τεχνικών που στοχεύουν στην τροποποίηση της συμπεριφοράς και των εσωτερικών διεργασιών (γνωσίες, φαντασίες, εκτιμήσεις καταστάσεων, συναισθήματα, βαθμός εγρήγορσης) που είναι υπεύθυνα ή επηρεάζουν τη συμπεριφορά που θέλουμε ν’ αλλάξουμε» (Μπουλουγούρης, 1996, σ. 156) . Η ΓΣΘ είναι μία δομημένη, συνεργατική θεραπεία που θέτει συγκεκριμένους στόχους. Απαιτεί την ενεργητική συμμετοχή τόσο του θεραπευτή, όσο και του θεραπευόμενου. Εστιάζει στο εδώ και τώρα και είναι βραχυπρόθεσμη. Ο θεραπευόμενος βοηθείται από το θεραπευτή να βρει τις γνωστικές παραποιήσεις του ώστε να αναπτύξει ένα εποικοδομητικότερο τρόπο αξιολόγησης των εμπειριών του (Χαρίλα, 1998) . Σύμφωνα με τον γνωσιακό θεραπευτή η συναισθηματική δυσφορία προκαλείται από τις αυτόματες σκέψεις του ατόμου, οι οποίες έχουν τη ρίζα τους στις πυρηνικές πεποιθήσεις. Οι πυρηνικές πεποιθήσεις έχουν σφαιρικό και άκαμπτο χαρακτήρα.  Η συνήθης διαδικασία της ...

του Παναγιώτη Καλομοιράκη                                                                                                                  Τάση Πραγμάτωσης- Οργανισμός           Ο Rogers , όπως και οι συνάδελφοί του Goldstein και Maslow ,  υποστηρίζει πως η μοναδική κινητήρια δύναμη του ανθρώπινου οργανισμού είναι η τάση για πραγμάτωση. Η τάση πραγμάτωσης ωθεί τον οργανισμό προς την επιβίωση, την εξέλιξη, την αυτονομία, βάσει των εγγενών χαρακτηριστικών του. Η τάση πραγμάτωσης είναι μία τάση που δεν μπορεί να αποκοπεί από τον οργανισμό αλλά δρα από τη γέννηση του ανθρώπου και συνεχίζει να δρα σε όλη τη διάρκεια της ζωής του (Μπρούζος, 2004).

του Παναγιώτη Καλομοιράκη   Λίγα λόγια για την  Alice   Miller Η Alice Miller είναι κυρίως γνωστή για τον αγώνα της που στόχο είχε την ευαισθητοποίηση του ευρύ κοινού απέναντι στην παιδική κακοποίηση που προέρχεται από τους ίδιους τους γονείς ( Child Mistreatment , Child Abuse , 2013) .  Η Alice Miller γεννήθηκε στην Πολωνία και εκτός από ψυχολογία, σπούδασε φιλοσοφία και κοινωνιολογία. Εκπαιδεύτηκε ως ψυχαναλύτρια στο Ψυχαναλυτικό Ινστιτούτο της Ζυρίχης. Ακολούθησε το αντίστοιχο επάγγελμα για είκοσι χρόνια, ώσπου το 1980 αποφασίσε να αποσυρθεί από τη διδακτική και θεραπευτική της δράση (Ιωαννίδης, 2010) .   Αφιερώθηκε από τότε στην εκστρατεία της και μέσα από πολυάριθμα βιβλία, άρθρα, φυλλάδια, συνεντεύξεις και το διαδίκτυο, όπου διατηρούσε προσωπική σελίδα, παρουσίαζε δημόσια τις επιπτώσεις της παιδικής κακοποίησης.  Για την Miller , η παιδική κακοποίση είναι ένα πρόβλημα που οι ρίζες του χάνονται στους αιώνες. Ο άνθρωπος την αναπα...